Jak czyścić soczewki? Zasady, dzięki którym zadbasz o higienę oczu
Data publikacji: 2026-06-08
Soczewki kontaktowe to niesamowita wygoda, która diametralnie zmienia komfort życia. Aby ta nowoczesna metoda korekcji wad wzroku spełniała Twoje oczekiwania, musisz zadbać o ich prawidłową pielęgnację. Wybierasz soczewki o dłuższym czasie użytkowania? Sprawdź jak o nie dbać, by utrzymać ich właściwości przez cały czas.
Spis treści:
- Czyszczenie soczewek - warunek zdrowia i ostrości widzenia
- Czyszczenie soczewek - 5 najważniejszych kroków
- Pielęgnacja soczewek - kiedy jej nie potrzebujesz?
- Czyszczenie soczewek całodobowych - czy jest potrzebne?
- Błędy podczas czyszczenia soczewek
Czyszczenie soczewek - warunek zdrowia i ostrości widzenia
Żeby zrozumieć dlaczego utrzymanie soczewek w należytej czystości jest tak ważne, musimy przyjrzeć się fizjologii naszego oka. Choć film łzowy może wydawać się dla laika jedynie wodą, to wiedz, że jego skład jest o wiele bardziej złożony. Zawiera on m.in. białka, cząsteczki lipidowe, mucynę oraz sole mineralne.
Soczewka styka się powierzchnią rogówki i pokrywa się wilgocią wydzielaną przez oko. Po pewnym czasie substancje te zaczynają tworzyć osad na szkłach kontaktowych. Cząsteczki białkowe wskutek kontaktu z powietrzem i temperaturą ciała, ulegają denaturacji, tworząc matowy nalot. Tłuszczowa warstwa łez przylega do soczewki, tworząc smugi, które pogarszają klarowność widzenia.
Dlatego regularne czyszczenie soczewek wielokrotnego użytku jest konieczne. Zalegające osady niosą poważne konsekwencje, takie jak:
- Spadek komfortu i pogorszenie widzenia - obraz staje się zamglony, a oko szybciej się męczy.
- Mniejszy dostęp tlenu - warstwa osadu ogranicza dotarcie tlenu do rogówki, co prowadzi do jej niedotlenienia i zaczerwienienia oka.
- Rozwój bakterii - organiczne osady to idealne środowisko do rozwoju patogenów. Mogą one wywołać infekcje oka.
Czyszczenie soczewek - 5 najważniejszych kroków
Mycie soczewek kontaktowych to tylko kilka prostych zasad, które pozwolą Ci na maksymalną wygodę i bezpieczeństwo zdrowotne w trakcie ich noszenia. Dzięki odrobinie systematyczności zyskasz idealną ostrość widzenia i zapobiegniesz powstawaniu infekcji.
Na ten sposób korekcji wad wzroku każdego dnia decyduje się wiele osób. Każdy, kto rozpoczyna nowy etap życia z soczewkami, potrzebuje wsparcia i jasnych wskazówek jak się z nimi obchodzić, a czego unikać. Dlatego wiedza o prawidłowej pielęgnacji soczewek nigdy nie traci na aktualności!
Czego potrzebujesz?
- Płyn do pielęgnacji soczewek
- Pojemnik na soczewki
Oto dokładna instrukcja - krok po kroku jak obchodzić się z soczewkami po ściągnięciu z oczu:
- Umyj ręce w bieżącej ciepłej wodzie z mydłem, a następnie dokładnie je opłucz i wysusz.
- Miej przygotowaną butelkę z preparatem. Zdejmij soczewkę i umieść ją na środku dłoni. Od razu nanieś na nią kilka kropli płynu do soczewek.
- Delikatnie przetrzyj ją z obu stron - najlepiej zrób to małym palcem. Ręczne przecieranie soczewek skutecznie usuwa złogi białkowe i osad tłuszczowy. Nie bój się mechanicznego pozbywania się takich zabrudzeń, ponieważ soczewki są naprawdę wytrzymałe i elastyczne. Manualne czyszczenie ich nie uszkodzi.
- Bardzo dokładnie wypłucz resztki osadu przy pomocy płynu.
- Do czystego pojemnika wlej świeżą porcję preparatu, a następnie włóż do niego soczewki i zanurz je w płynie. Zamknij szczelnie pojemnik i w taki sposób pozostaw na noc. Podczas Twojego snu soczewki będą poddane działaniu antybakteryjnemu, a rano możesz założyć czyste i zdezynfekowane szkła kontaktowe.
- Zapoznaj się z informacjami umieszczonymi na opakowaniu płynu. Zawsze stosuj się do zaleceń producenta.
Oprócz preparatów multifunkcyjnych, do naszej dyspozycji są także płyny oksydacyjne. Są one opracowane na bazie nadtlenku wodoru i wymagają odmiennego stosowania. Ten rodzaj produktów jest wskazany dla osób o dużej wrażliwości oczu, zmagających się z alergią. Sprawdź więcej w naszym poradniku: jak używać płynu oksydacyjnego.
Pielęgnacja soczewek - kiedy jej nie potrzebujesz?
Zasady czyszczenia soczewek i ich przechowywania nie obowiązują wyłącznie w przypadku soczewek jednodniowych, które z definicji są produktem jednorazowego użytku. Po ściągnięciu z oczu należy je wyrzucić do kosza. Takie rozwiązanie ma wiele zalet i przydaje się w różnych okolicznościach.
Wiele osób korzystających na co dzień z soczewek o dłuższym czasie użytkowania, decyduje się na noszenie soczewek jednodniowych w konkretnych okolicznościach, gdy pielegnacja jest utrudniona, np. w dłuższej podróży, w trakcie urlopu.
Zobacz też >> soczewki kontaktowe a podróż samolotem
Czyszczenie soczewek całodobowych - czy jest potrzebne?
Choć soczewki całodobowe z założenia pozwalają na pełen komfort noszenia bez przerwy przez 30 dni i nocy, to w praktyce całkowite zaniechanie ich pielęgnacji nie jest dobrym rozwiązaniem.
Prawdą jest, że soczewki całodobowe różnią się właściwościami od soczewek przeznaczonych do noszenia w trybie dziennym. Z pewnością są one bardziej odporne na gromadzenie się osadów, ale fizjologia oka jest nie do zlekceważenia. Ten typ szkieł kontaktowych także warto od czasu do czasu odświeżyć.
To, jak często soczewki całodobowe będą wymagały odświeżenia, jest kwestią bardzo indywidualną i zależy od kilku czynników:
- Indywidualne skłonności organizmu - skład naszego filmu łzowego bywa różny, czasem cząstek białkowych lub lipidów jest więcej i osad na soczewkach szybciej się tworzy.
- Warunki środowiskowe - Przebywanie w pomieszczeniach klimatyzowanych, zadymionych lub zapylonych, a także długa praca przed ekranem, mogą wzmagać zanieczyszczenie soczewek.
- Jakość i ilość naturalnych łez - osoby borykające się z syndromem suchego oka lub zaburzeniami stabilności filmu łzowego, mogą odczuwać potrzebę odświeżenia soczewek częściej, ze względu na gorsze funkcje samoistnej zdolności oczyszczania się oka.
- Styl życia i kosmetyki - codzienne robienie makijażu oczu, stosowanie różnych kosmetyków czy lakieru do włosów, zwiększa ryzyko dostania się do oka drobin wymagających przepłukania soczewki.
Błędy podczas czyszczenia soczewek
Każdy użytkownik soczewek bardzo szybko dochodzi do wprawy i całą higienę wykonuje poprawnie. Pojawiają się jednak błędy, które okazują się nieoczywiste. Szczegół, na który rzadziej zwracamy uwagę, to dbałość o pojemnik na soczewki. On także wymaga czyszczenia i regularnej wymiany! Nie wolno używać do tego wody. Dezynfekcja pojemnika jest równie ważna jak samych soczewek. Jeśli płyn pozostaje w pojemniku po wyjęciu szkieł kontaktowych, to w kontakcie z powietrzem i pozostałościami po soczewkach, traci on swoje antybakteryjne właściwości. Wówczas mogą się tam namnażać drobnoustroje.
Posługując się płynem do soczewek pamiętaj, by nie pozostawiać go odkręconego na dłużej. Unikaj kontaktu dłoni z dozownikiem, bo to także może przyczynić się do przenoszenia niechcianych drobnoustrojów.
Gdy wyjmujesz rano z pojemnika odświeżone soczewki, pamiętaj, by pojemnik opróżnić, przepłukać świeżą dozą preparatu, wylać, a następnie pozostawić do wysuszenia. Sam pojemnik także należy wymieniać najlepiej co miesiąc. To ważne ze względu na szczelność, która może zostać naruszona w wyniku eksploatacji. Wówczas płyn może odparowywać, narażając soczewkę na wysuszenie oraz dostanie się patogenów. Sprawdź jak wybrać pojemnik na soczewki.
Dbałość o pojemnik na soczewki krok po kroku:
- po umyciu pojemnika preparatem, pozostaw go otwartego aż do całkowitego wyschnięcia (wyjątkiem są naczynia czyszczone przy pomocy płynu z jonami srebra);
- wylej zużyty płyn, nie wolno używać go ponownie ponieważ utracił już swoje właściwości;
- pojemnik wymieniaj co 30 dni;
- pamiętaj, by po każdym użyciu płynu jak najszybciej zakręcić dokładnie butelkę;
- nie dotykaj dozownika płynu do soczewek i nie dotykaj wnętrza pojemnika;
- soczewki zakładaj przed zrobieniem makijażu;
Źródła:
V. Ponce-García, M.C. García-Romera, M.C. Silva-Viguera, M.J. Bautista-Llamas, Antimicrobial efficacy of multipurpose and oxidative contact lens disinfecting solutions: a systematic review [w:] Contact Lens and Anterior Eye, Volume 49, Issue 2, April 2025
Maizatul Akma Ibrahim, Nor Hazwani Mohd Hasali, Nor Hafizah Zakaria, Fadzilah Adibah Abdul Majid, Fatimah Hashim, Syed Ahmad Tajudin Tuan Johari, A Systematic Review on Multiple Purpose Solution of Contact Lens Ingredients: Benefits and Risks [w:] Vol. 23 No. 01 (2024): IIUM Medical Journal Malaysia - January 2024
A. Stellwagen, C. MacGregor, R. Kung, A. Konstantopoulos, P. Hossain, Personal hygiene risk factors for contact lens-related microbial keratitis [w:] BMJ Open Ophthalmology 2020 Sep 8;5(1)
W. Booranapong, P. Prabhasawat, P. Kosrirukvongs, Y. Tarawatcharasart, Risk factors for contact lens related microbial keratitis: a case-control study [w:] Journal of the Medical Association of Thailand 2012 May;95(5)
Absolwentka Politechniki Wrocławskiej na kierunku Optometria oraz wielu kursów branżowych. Specjalizuje się w badaniu refrakcji wzroku oraz kontaktologii, czyli dobieraniu soczewek kontaktowych miękkich. Od ponad 10 lat pracuje w branży związanej z korekcją wzroku jako optometrysta pracujący w gabinecie. Pomaga pacjentom przeprowadzając badania wad refrakcji, dobierając okulary oraz soczewki kontaktowe.
